17 września 2025 na budynku Centrum Informacji Turystycznej w Czerwionce została odsłonięta tablica upamiętniająca Mieszkańców Czerwionki-Leszczyn – Ofiar Tragedii Górnośląskiej 1945 roku. Patronat nad wydarzeniem objął Burmistrza Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny Wiesław Janiszewski.
Nowa tablica znajduje się na budynku Centrum Informacji Turystycznej w Czerwionce-Leszczynach, przy ul. Mickiewicza 10. To kolejne miejsce w Czerwionce-Leszczynach, które upamiętnia Ofiary Tragedii Górnośląskiej. Tablice poświęcone ich pamięci znajdują się już w Palowicach, Książenicach, Leszczynach i Dębieńsku.
“Dzisiejsza uroczystość jest wyjątkowa – ocala od zapomnienia pamięć o wydarzeniach niezwykle ważnych, a o których przez lata nie mówiono. Rok 1945 dla Polski to wolność. Dla Śląska to z kolei straszne wydarzenia związane z Tragedią Górnośląską, która dotknęła ponad 90 tysięcy osób. Musimy zrobić wszystko, żeby pamięć o nich nie uległa zamazaniu. Dziękuję wszystkim, którzy przyjęli zaproszenie na dzisiejszą uroczystość. – podkreślił Burmistrz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny Wiesław Janiszewski.
Niezwykle ważne jest to, że w dzisiejszym wydarzeniu uczestniczy młodzież szkolna. To właśnie przed nimi będzie stało niezwykle ważne zadanie – dbać o pamięć o tych, którzy swoje życie oddali za wolność naszej ojczyzny” – dodał Burmistrz.
“Tragedia Górnośląska to bardzo widoczna tragedia całych rodzin. Z jednej strony mężczyzn, a więc mężów, ojców, którzy zostali zatrzymani, aresztowani bądź internowani od pierwszych miesięcy roku 1945, ale także reszty rodziny, która pozostała w domu” – zaznaczył dr Janusz Mokrosz.
“Dzisiejszą uroczystością spełniamy moralny obowiązek ciążący na aktualnym pokoleniu mieszkańców Śląska wobec przodków, uczestników Tragedii Górnośląskiej. Pamięć o wydarzeniach 1945 roku jest miarą tożsamości, cywilizacji i lepszej przyszłości” – dodał Prezes Stowarzyszenia Tragedii Śląskiej prof. Joachim Kozioł.
Podczas uroczystości wystąpiła Orkiestra Miejska “Dębieńsko” oraz Zespół Śpiewaczy “Karolinki”.
Mianem Tragedii Górnośląskiej określa się wydarzenia po wkroczeniu na teren Górnego Śląska armii sowieckiej, podczas których miały miejsce aresztowania, internowania, osadzenia w obozach koncentracyjnych oraz masowe wywózki mieszkańców Górnego Śląska do ZSRR. Liczba bezpośrednich ofiar Tragedii Śląskiej jest trudna do zweryfikowania, według ustaleń historyków przyjmuje się, że podczas tych wydarzeń zginęło kilkadziesiąt tysięcy Ślązaków.
Przez wiele lat publicznie nie pojawiała się żadna informacja na ten temat, żadne badania naukowe, poszukiwania informacji o wywiezionych i zmarłych w wyniku tych represji nie były możliwe.
Warto podkreślić, że Sejmik Województwa Śląskiego ogłosił rok 2025 Rokiem Tragedii Górnośląskiej, co przyczynić ma się także do upamiętnienia tych trudnych dla mieszkańców zdarzeń oraz lepszej świadomości historycznej dotyczącej województwa śląskiego i pozwoli na oddanie hołdu wszystkim represjonowanym, którzy stracili wówczas życie, zdrowie, wolność i godność.
W wydarzeniu uczestniczyli: Burmistrz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny Wiesław Janiszewski, Wicestarosta Powiatu Rybnickiego Marek Profaska, Przewodniczący Rady Powiatu Rybnickiego Cezary Rajca, Pełnomocnik burmistrza ds. społecznych Aleksandra Chudzik, Sekretarz Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny Justyna Domżoł, Radni Rady Miejskiej, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w Czerwionce-Leszczynach Mariola Czajkowska, Prezes Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych w Czerwionce-Leszczynach Justyna Palarz, dyrektorzy szkół, dyrektorzy jednostek organizacyjnych Gminy i Miasta Czerwionka-Leszczyny, delegacje rad dzielnic i rad sołeckich, przedstawiciele stowarzyszeń, organizacji, zakładów pracy, zaproszeni goście, młodzież szkolna.
